معاملهء سفهى : آيا سفيهانه و غير عقلايى انجام گرفتن معامله موجب بطلان و فساد آن مىشود يا نه ؟ بسيارى آن را موجب بطلان دانسته‌اند ( - - ) سفاهت ) . ضمان قبض شده به عقد فاسد : از قواعد معروف فقهى آن است كه هر عقدى كه صحيح آن ضمان‌آور است ، فاسد آن نيز ضمان‌آور خواهد بود 6 ( - - ) قاعدهء مايضمن بصحيحه يضمن بفاسده ) . سقوط مُسّمى در معاملهء فاسد : چنانچه معامله‌اى فاسد شود ، اجرت يا سود تعيين شده در آن نيز باطل مىشود ، مانند آنكه معلوم شود عقد اجاره از اول فاسد بوده است . در اين صورت ، اجرت تعيين شده در عقد ، باطل و به مستأجر بازگردانده مىشود و موجر به اندازهء استفادهء مستأجر از منفعت ، سزاوار اجرة المثل است 7 ( - - ) بطلان ) . همچنين است عقدى كه يك طرف آن مالك و طرف ديگرش عامل باشد ، و كار نيز انجام گرفته باشد ، مانند مزارعه ( - - ) مزارعه ) ، مساقات ( - - ) مساقات ) و مضاربه ( - - ) مضاربه ) . در همهء اين موارد در صورت فساد عقد ، مال همراه سود آن به مالك برگردانده و براى عامل اجرة المثل ثابت مىشود نه آنچه تعيين شده است . 8 در عقد نكاح نيز چنانچه عقد ، فاسد باشد ، مانند آنكه از روى جهل با خواهر رضاعى خود ازدواج كرده باشد ، در صورت آميزش با وى ، مهر المثل ثابت ، و مهر تعيين شده باطل مىشود ( - - ) آميزش به شبهه ) . ارث با سبب و نسب فاسد : مسلمان با سبب فاسد ارث نمىبرد ، ليكن با نسب فاسد ( نسبى كه سبب آن فاسد است ) ارث مىبرد . مقصود از سبب فاسد ، سببى است كه فاقد شرايط صحّت باشد و مقصود از نسب فاسد ، نسبى است كه از راه فاسد پديد مىآيد ، مانند آنكه مردى با زنى كه در واقع خواهر رضاعى او است ، از روى جهل ازدواج كند و از او صاحب فرزند گردد ؛ سپس معلوم شود آن زن ، خواهر رضاعى او بوده است . در اين صورت ، ازدواج بدون نياز به طلاق يا فسخ باطل است و احكام زوجيّت ، همچون ارث بردن از يكديگر ، نفقه و غير آن نيز ثابت نمىگردد ؛